Met dank aan Alex Wittenaar volgt hieronder uitleg over het maken van een "sinew-backing". Oftewel een rug van gelijmde dierenpezen. Onderaan de pagina staat nog een mooi voorbeeld. Bezoek ook Alex zijn website.
Waarom een rug van pees?
Een boog met een sinew backing kan meer stress aan dan een normale houten boog. Pees is veel elastischer en sterker dan hout. Dit betekent dat je hem verder uit kunt trekken omdat de sinew backing de trekspanning van het hout overneemt. Je kunt bijvoorbeeld kortere bogen maken die toch je volledige treklengte halen.
De armen kunnen extreem veel stress hebben. Kijk vooral vlak naast het handvat! Dit is op 27 inch treklengte en de boog is 48 inch (122 cm) lang. Trekgewicht ca 45lbs.
Stap 1. Voobereiding: Pezen De beste pezen komen van de achterpoot van een hoefdier. Dit is niet de achillespees, maar de pees die bij ons onder de voet loopt. Een hoefdier loopt namelijk op zijn tenen. Om pezen te bemachtigen is een bezoek bij een slachthuis de moeite waard, of anders via internet.
Stap 2. Voorbereiding: Lijm
Om de pezen op het hout te verlijmen heb je ook een lijm op dierlijke basis nodig. Hiervoor kun je het beste huidlijm (hideglue) gebruiken. Dit kun je kopen of zelf maken. Om zelf lijm te maken kun je rawhide of het restafval van de pezen gebruiken. Rawhide is een schoongemaakte dierenhuid die nog niet verwerkt is tot leer (o.a. in nep-hondebotten).
Stap 3. Voorbereiding van het lijmen
Voordat je begint met het lijmen moet je een aantal dingen voorbereiden:
Alle sinew in bundels klaarleggen
De sinewbundels alvast in water weken en tussen de vingers uitwringen.
De lijm in een heet waterbad zetten (of telkens kort in de magnetron opwarmen), want als het afkoelt wordt het een gelei.
De boog zodanig fixeren dat je makkelijk kunt werken.
Het houtoppervlak opruwen voor meer hechtkracht.
Het houtoppervlak met hideglue insmeren en in laten trekken / op laten drogen.
Het lijmproces is redlijk eenvoudig, maar het is belangrijk om alles goed voor te bereiden, voordat je je vingers onder de lijm hebt zitten!
Stap 4. Het lijmen
Het is belangrijk dat je de sinewbundels in 'metselverband', dus overlappend op de boog verlijmt, zodat het een geheel vormt. Ik begin altijd in het midden van de boog en werk zo naar buiten toe.Week een sinewbundel in de lijm en ontdoe het van overtollige lijm door het tussen je vingers uit te wringen.
Leg het op de boog en strek het uit door een kant goed vast te houden.
Zorg dat de bundels goed op elkaar aansluiten.
Als ik meerdere lagen sinew wil hebben, verlijm ik per dag een laag op de boog en laat het dan drogen. Meerdere lagen in één keer is mogelijk, maar het eindresultaat is wat slordiger.
In dit geval is de boog ook omwikkeld met sinew, om de verse laag pezen op zijn plaats te houden. Later schuur je dat weg. Het is niet perse nodig en het is redelijk moeilijk omdat het hele zaakje vrij nat en glibberig is.
Indien je boog statische recurves heeft, is het verstandig om op de plaats waar de recurves beginnen de boog volledig te omwinden met sinew. Als je dit niet doet bestaat de kans dat de backing hier van het hout loskomt als het buigt.
Op de foto hierboven is een gewicht aan het handvat gehangen om hem voorwaarts te laten buigen. Je kunt de boog ook omgekeerd opspannen. Doordat de sinew droogt, krimpt het en krijg je een boog met reflex. Soms, als je veel sinew op de rug lijmt, komt de boog eerst in deflex en later in reflex. Misschien dat het hout eerst vocht opneemt en daardoor doorbuigt? In ieder geval niets om je zorgen over te maken.
Hierboven het resultaat.
Het tilleren van de boog is vrijwel hetzelfde, behalve dat je misschien wat meer 'vreemde' geluiden hoort. Dit kan van de lijm komen; hoe meer je gebruikt, hoe meer geluid je bij het tilleren zult horen. Ik tiller de boog altijd na het lijmen, maar ervoor kan ook.
In principe kun je na 2 weken al beginnen de boog te tilleren. Maar hoe langer je wacht hoe beter het effect wordt. Meestal wacht ik minimaal een maand. Maar de Turken bijvoorbeeld lieten hun bogen wel tot een jaar liggen.
Is je boog een succes?
Denk
dan aan een goede bescherming van de sinew backing omdat de luchtvochtigheid de
prestaties en hechting beinvloedt. Als je handen
vochtig zijn, merk je al dat de lijm op de boog iets oplost.
Breekt de boog? Leg hem 12 uur in het water en je kunt de sinewbacking er vrij eenvoudig weer van afhalen. De lijm is namelijk in water oplosbaar. (Dus je boog niet in de regen laten staan!)
Veel succes!
Voor vragen: Alex Wittenaar afreeworld@gmail.com
Hieronder een ander project van Alex: Een composiet boog met als basis het ontwerp van een turkse boog. Hij is geheel op traditionele wijze en met natuurlijke materialen gemaakt.
