Zelf Bogen Maken

(Home)

 

Met dank aan Alex Wittenaar volgt hieronder uitleg over het maken van een "sinew-backing". Oftewel een rug van gelijmde dierenpezen.

Onderaan de pagina staat nog een mooi voorbeeld.

Bezoek ook Alex zijn website.

 

Waarom een rug van pees?

Een boog met een sinew backing kan meer stress aan dan een normale houten boog. Pees is veel elastischer en sterker dan hout. Dit betekent dat je hem verder uit kunt trekken omdat de sinew backing de trekspanning van het hout overneemt. Je kunt bijvoorbeeld kortere bogen maken die toch je volledige treklengte halen.
Hieronder een voorbeeld van een "turkse boog", gemaakt zonder hoorn.

De armen kunnen extreem veel stress hebben. Kijk vooral vlak naast het handvat! Dit is op 27 inch treklengte en de boog is 48 inch (122 cm) lang. Trekgewicht ca 45lbs.


 

Stap 1. Voobereiding: Pezen  De beste pezen komen van de achterpoot van een hoefdier. Dit is niet de achillespees, maar de pees die bij ons onder de voet loopt. Een hoefdier loopt namelijk op zijn tenen. Om pezen te bemachtigen is een bezoek bij een slachthuis de moeite waard, of anders via internet.
Het aantal pezen dat je nodig hebt is afhankelijk van de lengte en breedte van de boog. Om een boog van 60“ lang en 2“ breed te voorzien van sinew (pees) heb je 6-10 pezen nodig, afhankelijk van de lengte van de pezen en de dikte van de sinewlaag die je wilt hebben.
 

 



Op de foto hierboven het steeds verder uitpluizen van de pees tot losse vezels.

De pezen moeten gedroogd zijn. Op deze manier kun je de vezels blootleggen door er met een hamer op te slaan. Een gladde ronde steen werkt ook. Oppassen dat je de vezels niet breekt! Vaak zit er nog een membraan of vlies om de vezels dat nu loskomt.
Nu begint het tijdrovende deel en dat is het uitelkaar trekken van de grotere vezels. Ik doe dit zelf altijd met mijn handen, maar volgens de literatuur kun je het ook kammen.

 



Pr
obeer de vezels zo fijn mogelijk te krijgen, sorteer ze op lengte en maak er dan kleine bundels van.
De restjes kun je verzamelen om er lijm van te maken.

 

Stap 2. Voorbereiding: Lijm

Om de pezen op het hout te verlijmen heb je ook een lijm op dierlijke basis nodig. Hiervoor kun je het beste huidlijm (hideglue) gebruiken. Dit kun je kopen of zelf maken. Om zelf lijm te maken kun je rawhide of het restafval van de pezen gebruiken. Rawhide is een schoongemaakte dierenhuid die nog niet verwerkt is tot leer (o.a. in nep-hondebotten).

 



Om lijm te maken kun je rawhide of sinew opkoken in water. Laat de oplossing voor een aantal uren zachtjes sudderen, maar niet koken! Oppassen dat het niet droogkookt, dus af en toe water toevoegen. Na het opkoken filteren door een doek en indikken.

Sinewlijm heeft een melkachtige kleur en huidlijm een donkere kleur. Om het te bewaren kun je het invriezen.

Hideglue is ook te koop. Het komt in korrelvorm en je kunt het oplossen in warm water. De maximale temperatuur waarbij je het moet gebruiken ligt tussen de 60 en 70 graden Celcius. Niet warmer want dan denatureert de sinew als je het in de lijm weekt.
Niet te veel hideglue gebruiken. Als je vingers aan elkaar blijven plakken tijdens het lijmen van de pezen op de boog, dan heb je teveel hideglue opgelost!

 

 

Stap 3. Voorbereiding van het lijmen

 Voordat je begint met het lijmen moet je een aantal dingen voorbereiden:

Het lijmproces is redlijk eenvoudig, maar het is belangrijk om alles goed voor te bereiden, voordat je je vingers onder de lijm hebt zitten!

 

 

Stap 4. Het lijmen

Het is belangrijk dat je de sinewbundels in 'metselverband', dus overlappend op de boog verlijmt, zodat het een geheel vormt. Ik begin altijd in het midden van de boog en werk zo naar buiten toe.

Als ik meerdere lagen sinew wil hebben, verlijm ik per dag een laag op de boog en laat het dan drogen. Meerdere lagen in één keer is mogelijk, maar het eindresultaat is wat slordiger.

 

In dit geval is de boog ook omwikkeld met sinew, om de verse laag pezen op zijn plaats te houden. Later schuur je dat weg. Het is niet perse nodig en het is redelijk moeilijk omdat het hele zaakje vrij nat en glibberig is.

Indien je boog statische recurves heeft, is het verstandig om op de plaats waar de recurves beginnen de boog volledig te omwinden met sinew. Als je dit niet doet bestaat de kans dat de backing hier van het hout loskomt als het buigt.

Op de foto hierboven is een gewicht aan het handvat gehangen om hem voorwaarts te laten buigen. Je kunt de boog ook omgekeerd opspannen. Doordat de sinew droogt, krimpt het en krijg je een boog met reflex. Soms, als je veel sinew op de rug lijmt, komt de boog eerst in deflex en later in reflex. Misschien dat het hout eerst vocht opneemt en daardoor doorbuigt? In ieder geval niets om je zorgen over te maken. 

 

Hierboven het resultaat.

Het tilleren van de boog is vrijwel hetzelfde, behalve dat je misschien wat meer 'vreemde' geluiden hoort. Dit kan van de lijm komen; hoe meer je gebruikt, hoe meer geluid je bij het tilleren zult horen. Ik tiller de boog altijd na het lijmen, maar ervoor kan ook.

In principe kun je na 2 weken al beginnen de boog te tilleren. Maar hoe langer je wacht hoe beter het effect wordt. Meestal wacht ik minimaal een maand. Maar de Turken bijvoorbeeld lieten hun bogen wel tot een jaar liggen.

 

Is je boog een succes? Denk dan aan een goede bescherming van de sinew backing omdat de luchtvochtigheid de prestaties en hechting beinvloedt. Als je handen vochtig zijn, merk je al dat de lijm op de boog iets oplost.  
Een veel gebruikte bescherming is bijvoorbeeld leer, zoals op de foto hierboven. Je kunt hem echter ook lakken, maar dan heb je kans dat de sinew niet meer geschikt is voor hergebruik als de boog stuk gaat. Het schuren van de backing kun je doen met fijn schuurpapier.

Breekt de boog? Leg hem 12 uur in het water en je kunt de sinewbacking er vrij eenvoudig weer van afhalen. De lijm is namelijk in water oplosbaar. (Dus je boog niet in de regen laten staan!)

Veel succes!

Voor vragen: Alex Wittenaar afreeworld@gmail.com


 

Hieronder een ander project van Alex: Een composiet boog met als basis het ontwerp van een turkse boog. Hij is geheel op traditionele wijze en met natuurlijke materialen gemaakt.

 



De houten kern bestaat uit taxus en de rug heeft een backing van struisvogelpees die is verlijmd met huidlijm.

De rug is ter bescherming bekleed met leer. Dit is gedecoreerd op traditionele wijze, een kunstwerk op zich.
Het handvat is afgewerkt met roggenhuid.
 


Op de buikzijde is een laag hoorn gelijmd, ook met huidlijm. Dit hoorn is in staat om extreme drukkrachten op te nemen.

In het hout en het hoorn zijn langsgroeven aangebracht om het lijmoppervlak te vergroten, een precies karweitje.
Bij een dergelijk project ben je gedwongen veel uit te zoeken of zelfs speciaal gereedschap te maken.



Prachtig afgewerkte siyahs. Deze bogen zijn kort en buigen extreem diep.

De totale lengte van dit schietende kunstwerk is slechts 1,2 meter, gemeten langs de boog. De treklengte bedraagt ca. 27 inch.

Zo'n boog maak je niet in een paar dagen. Bovenstaande boog heeft een ontstaansgeschiedenis van enkele maanden. 




Wil je er meer weten van de wondere wereld van de composietbogen en Alex zijn wederwaardigheden? Volg hem hier op zijn website:
Medicinebows

Zelf tips, tricks, of een mooie handleiding? 
zelfbogenmaken@planet.nl

Zelf Bogen Maken